Türk Organoloji Dergisi
type: channel
description: Türk Organoloji Dergisi (TOD) (e-ISSN: 3023-7890), müzik aletlerinin özellikleri, sınıflandırılması, tarihsel gelişimi, etimolojisi gibi konular üzerinde araştırmaların yayınlandığı, ücretsiz, açık erişim, hakemli ve bilimsel bir platformdur. TOD'da çift-kör hakemlik sistemi uygulanmaktadır. TOD, öncelikle bölgesel, ardından ise dünyada organoloji alanında yayın yapan ilk ve tek platform olması nedeniyle, bu akademik disiplinin gelişiminde önemli bir rol oynamayı hedeflemektedir. TOD, organoloji alanındaki araştırmacıların bilimsel yazma becerilerini, teknolojik araç kullanımını, müzik enstrümanı yapımı, tasarımı ve revizyon ustalığı gibi yetkinliklerini geliştirmeyi teşvik eder. Yayın dönemi Mart ve Eylül aylarıdır. TOD'un yayın dili Türkçe ve İngilizce’dir. Yayın Alanı Türk Organoloji Dergisi'nin (TOD) kapsamı, organoloji alanındaki akademik araştırma konularıdır. Bunun yanında organoloji ile ilgili disiplinler arası konulara da yer verir. TOD; araştırma makaleleri, derleme makaleleri, kitap incelemeleri ve röportajlar şeklinde makaleler yayınlar. TOD'un kapsamı, müzik aletlerinin özellikleri, müzik aletlerinin tarihî gelişimi ve etimolojisi, müzik aletlerinin yapımı ve tasarımı, müzik aletlerinde revizyon ve geliştirmeler ile müzik aletleri üzerine disiplinler arası çalışmaları içerir. Indekslenme Open AIRE Google Scholar Research Bible IAD ROAD DRJI Index Copernicus Editör Kurula Davet Türk Organoloji Dergisi’nde Editör/Alan Editörü olarak aktif çalışacak (derginin tanıtımının yapılması, yazar daveti yapılması, makalelerde editörlük yapılması görevlerini titizlikle yapmak görevini üstlenecek) müzik araştırmacıların ve Editör Kurulu Üyesi olarak aktif çalışacak (derginin tanıtımının yapılması, yazar daveti yapılması, dergi yayın politikalarına öneriler)müzik araştırmacıların en az doktora/sanatta yeterlik mezunu olmaları halinde CV’lerini editöryal emailimize (turkorganolojidergisieditor@gmail.com) iletmelerini rica ederiz. Türk Organoloji Dergisi Editörlüğü
publisher: Genç Bilge Yayıncılık
language: tr
publication name: Türk Organoloji Dergisi
issn: 3023-7890
items: Türkiye'de müzik eğitiminde kullanılan müzik aletleri ve enstrüman seçimi üzerine yapılan araştırmaların incelenmesi
items: A historical and organological analysis of early electronic musical instruments
items: The art of crafting Iranian Tar and Setar: Personal experiences
items: Birleşik Kanun: Türk ve Batı organolojisi perspektifinden yeni bir çalgı modeli
items: Tar müzik aletinin onarımı sırasında dikkat edilmesi gereken hususlar ve tar parçalarının görevleri
items: Arnavut halk müzik aletleri zanaatkârlığında geleneksel perspektifler ve yenilik: Gostivar’dan Usta Salla Shabani’nin atölyesi örneği
items: Yaylı çalgıların bakımında kullanılan kimyasalların çalgının yapısına ve performansına etkileri
items: Eskilerin Dumbul dediği Nağara çalgısının organolojik incelemesi
items: Dijital çağda Hornbostel-Sachs'ı yeniden düşünmek: sanal enstrüman tasarımında taksonomik zorluklar
items: Türkiye'de dijital ses arşivleme stratejileri: İbrahim Alimoğlu Müzik Müzesi örneği üzerinden metodolojik ve teknolojik analiz
items: Azerbaycan’da organoloji alanında yapılan araştırmaların incelenmesi
items: Multidimensional analysis of the tar in Azerbaijani music folklore
items: Panduri: Gürcü halk müziğinde organolojik ve kültürel bir inceleme
items: Dede Bağlaması’nın kültürel ve organolojik özelliklerinin incelenmesi
items: Geleneksel Tarın modernizasyonu: ses iyileştirmeleri ve yapısal değişiklikler
items: Musiki Mecmuasında organolojiye ilişkin yayınlanan makalelerin sistematik analizi
items: Türk yaylı çalgılarından Kemane’ye analitik bir yaklaşım
items: The human voice: an organological examination of the voice as an instrument
items: Türkiye’de organolojiye çalgılar ve aksesuarları ile ilgili müzikte yenilik çalışmaları ekseninden bakış
items: Azerbaycan halk müzik aletlerinin morfoloji ve ergoloji gelişim ilkeleri
items: Azerbaycan Milli Konservatuvarının bilimsel araştırma laboratuvarında çalışılan ulusal müzik araçlarının incelenmesi
items: Türk müziği çalgılarından Bağlama ailesine analitik bir bakış
items: Nasiruddin Tusi'nin icadı Mehter düdüğü (Kelenay) çalgısı

Türkiye'de müzik eğitiminde kullanılan müzik aletleri ve enstrüman seçimi üzerine yapılan araştırmaların incelenmesi
type: item
description: Enstrüman seçimi, enstrüman çalma sürecinin ilk aşamasını ve en önemli bölümlerinden birini oluşturur. Doğru enstrüman seçimi, müzik kariyerinin doğru, başarılı ve etkili bir şekilde ilerlemesi için en güçlü faktörlerden biridir. Yanlış enstrüman seçimi, enstrümana olan ilginin kaybolması veya müziğe olan ilgide azalma gibi sonuçlara yol açabilir ve profesyonel müzik eğitimi gören bireylerde müzik kariyerlerinin yanlış şekillenmesine ve profesyonel yaşamlarında birçok zorlukla karşılaşmalarına neden olabilir. Bu nedenle, enstrüman tercihlerini doğru bir şekilde belirlemek, enstrüman seçim aşamasında etkili olan birçok belirleyici faktörü anlamak ve süreci buna göre şekillendirmek önemlidir. Bu çalışma, Türkiye'de müzik eğitiminde kullanılan müzik aletlerini, organolojik yapılarını ve enstrüman seçimi üzerine yapılan araştırmaları incelemeyi amaçlamaktadır. Bu araştırmanın yöntemi literatür taraması olarak belirlenmiştir. Çalışma, Millî Eğitim Bakanlığı müfredatında yer alan enstrümanların ve 2007-2025 yılları arasında Türkiye'de yapılan araştırmaların incelenmesini içermektedir. Bu çalışmada, enstrüman seçimi alanında elde edilen bulgulara dayanarak, okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise düzeylerinde incelenmek üzere 25 enstrüman seçilmiştir. Ayrıca, 6 yüksek lisans tezi ve 11 araştırma makalesi incelenmiştir. Erişilen 17 çalışmanın 14'ü doğrudan enstrüman seçimi ile ilgili iken, 3'ü dolaylı olarak ilişkilidir. Dolaylı olarak ilişkili çalışmalar, çoğunlukla enstrüman eğitimi ve enstrüman eğitimindeki motivasyon konularına odaklandığı ya da yalnızca bir enstrümana odaklandığı için dolaylı ilişkiler altında kategorize edilmiştir. Çalışmalar genel olarak incelendiğinde, enstrüman seçiminin özellikle yaş, cinsiyet, müzik zevki ve gelir seviyesi gibi faktörlerden etkilendiği sonucuna varılmıştır.
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Çalgı
  topic: keywords
subject: Çalgı seçimi
  topic: keywords
subject: Çalgıların tanınması
  topic: keywords
subject: Organoloji
  topic: keywords
creator: Mehmet Ali Çoban
creator: İlknur Özal Göncü
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2025-12-29
publication date: 2025-12-29
starting page: 1
ending page: 17

A historical and organological analysis of early electronic musical instruments
type: item
description: This study aims to explore early electronic musical instruments developed between the late 19th century and the mid-1980s within the frameworks of both the history of technology and organology. The research examines six main developmental phases: from electromechanical systems to vacuum tube technologies; from magnetic tape-based studio practices to voltage-controlled modular synthesizers; and from the era of digital synthesis to the MIDI era. Employing a qualitative and historical-descriptive research design, the study is conducted through secondary sources drawn from the literature on the history of electronic music, sound technologies, and instrument design. Instruments such as the Telharmonium, Theremin, Ondes Martenot, Hammond organ, RCA Mark II, Moog and Buchla systems, as well as the Minimoog, Prophet-5, Synclavier, Fairlight CMI, and Yamaha DX7, are analyzed through case studies with regard to their technical features, performance interfaces, aesthetic approaches, and organological characteristics. The findings reveal that the historical development of electronic musical instruments is not merely a linear sequence of technical innovations, but rather reflects a profound transformation in the very concept of what constitutes a musical instrument. During the electromechanical era, the definition of the instrument expanded to encompass entire buildings and their transmission infrastructures. The vacuum tube era introduced novel possibilities for touchless performance and hybrid interface designs. In the era of magnetic tape-based studios, the instrument evolved into a spatial structure that extended across the entire studio environment. The emergence of voltage-controlled synthesizers and integrated systems reshaped the relationship between performer and instrument, emphasizing real-time, performative control. With the advent of digital synthesis and MIDI technology, the physicality of the instrument progressively gave way to software-based interfaces and digit…
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Digital transformation
  topic: keywords
subject: Electronic musical instruments
  topic: keywords
subject: Magnetic tape
  topic: keywords
subject: Organology
  topic: keywords
subject: Synthesizer history
  topic: keywords
creator: Serkan Çolak
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2025-09-30
publication date: 2025-09-30
starting page: 93
ending page: 110

The art of crafting Iranian Tar and Setar: Personal experiences
type: item
description: This article presents the personal craftsmanship experience of Morteza Salimian Rizi, a master luthier and founder of Sapp Saz, an independent Iranian instrument workshop in Zarrin Shahr, Iran. Drawing on more than a decade of professional practice, Salimian Rizi documents the complete process of crafting two central instruments of Persian classical music: the Tar and the Setar. The study explores the careful selection of materials such as mulberry wood, specialized construction techniques, and structural decisions that affect tonal quality and resonance. It analyzes the organological differences between the Tar’s double-bowl, six-string design and the Setar’s lighter, four-string structure, addressing challenges such as neck curvature and soundboard integration. Combining traditional craftsmanship with innovative approaches, Salimian Rizi reflects on how personal experimentation enhances sound production and contributes to preserving Iran’s musical heritage. This work aims to transmit valuable artisanal knowledge to future generations, enrich the academic field of organology, and support the cultural sustainability of Persian musical traditions.
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Acoustic wood
  topic: keywords
subject: Instrument making
  topic: keywords
subject: Iranian music
  topic: keywords
subject: Luthiery
  topic: keywords
subject: Setar
  topic: keywords
subject: Tar
  topic: keywords
creator: Morteza Salimian Rizi
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2025-09-30
publication date: 2025-09-30
starting page: 89
ending page: 91
doi: 10.5281/zenodo.17592680

Birleşik Kanun: Türk ve Batı organolojisi perspektifinden yeni bir çalgı modeli
type: item
description: Bu çalışma, Türk müzik kültüründe ve organoloji bilimi çerçevesinde geliştirilen Birleşik Kanun adı verilen yeni çalgı modelini üzerinedir. İki kanunun bir gövde üzerinde bütünleştirilmesiyle tasarlanan bu enstrüman, geleneksel kanunun icra imkânlarını aşarak farklı teknik olanaklar sunmaktadır. Bu makalede söz Birleşik Kanun’nin ortaya çıkış gerekçeleri, patent süreci ve akademik araştırmalara dayanan bulgular ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Birleşik Kanun’nin temel özelliği, iki elin çalım sorumluluğunu tek elin üstlenmesi ve aynı anda farklı oktavlarda mandal değiştirmeyi mümkün kılmasıdır. Bu sayede polifonik icra kolaylaşmakta ve gitar ile piyano repertuvarı da dâhil olmak üzere farklı müzik disiplinlerinden eserlerin icrası da mümkün hale gelmektedir. Türk organolojisi açısından ise Birleşik Kanun’nin isimlendirilmesi, Yaylı Tanbur ve Cümbüş gibi çalgılarda görülen geleneksel adlandırma pratikleriyle örtüşmektedir. Batı organolojisi açısından ise Curt Sachs ve Erich von Hornbostel’in sınıflandırma sisteminde yer alan “combined/unified” çalgı yaklaşımıyla uyumluluk göstermektedir. Bu yönüyle Birleşik Kanun hem yerel hem de evrensel bağlamda terminolojik doğruluk taşımaktadır. Birleşik Kanun yalnızca teknik bir yenilik değil, aynı zamanda organoloji literatürüne kazandırılmış özgün bir modeldir. Bu makale hem Türk müzik kültürüne hem de uluslararası organoloji bilimine katkı sağlayacak nitelikte yeni bir açılım ortaya koymaktadır.
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Birleşik Kanun
  topic: keywords
subject: Çalgı Yenilikleri
  topic: keywords
subject: Hibrit Enstrümanlar
  topic: keywords
subject: Organoloji
  topic: keywords
subject: Türk müzik kültürü
  topic: keywords
creator: Orçun Çalkap
creator: Kibele Kıvılcım Çiftçti
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2025-09-30
publication date: 2025-09-30
starting page: 77
ending page: 88
doi: 10.5281/zenodo.17592650

Tar müzik aletinin onarımı sırasında dikkat edilmesi gereken hususlar ve tar parçalarının görevleri
type: item
description: Bu makale, Azerbaycan’ın en önemli milli müzik aletlerinden biri olan tarın yapısı, parçaları, malzeme özellikleri ve bakım-onarım yöntemlerini kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Tar; tut ağacından oyulmuş büyük ve küçük çanak, ceviz ağacından yapılmış sap ve kafa, ebonit ve kapron gibi dayanıklı malzemelerle güçlendirilmiş perde ve eşik sistemlerinden oluşur. Çanak yüzünde kullanılan sığır kalbi zarı (membran), ses üretiminde kritik rol oynar. Simgir adı verilen kanca sistemi telleri sabitlemek için tasarlanmış olup 11 dil içerir. Makalede, eşik (xərək) yapısının ve malzeme seçiminin tellerin titreşim kalitesi üzerindeki etkisi, mızrabın ebonit malzemeden yapılmasının avantajları ve perdelerin kapron ip ile bağlanmasının icra kolaylığına katkısı detaylandırılmıştır. Ayrıca, sap ile gövde arasındaki açı ayarlamaları, sap eğriliklerinin düzeltilmesi, tellerin burgulara bağlanma yöntemleri ve tellerin düzgün geçişini sağlayan kuş eşiği sistemi anlatılmıştır. Membranın ömrünü uzatmak için balık derisi yama, yumuşak deri kaplama, çiriş veya RVA yapıştırıcılarının kullanımı gibi koruma yöntemlerine de yer verilmiştir. Sonuç olarak, tarın her bir bileşeni, ölçü oranı, malzeme seçimi ve montaj tekniği bakımından büyük öneme sahiptir. Usta yapımı ve düzenli bakım, hem ses kalitesinin korunması hem de enstrümanın uzun ömürlü olması açısından vazgeçilmezdir. Bu teknik bilgiler, geleneksel tar yapım sanatının yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılması için önemli bir kaynak niteliğindedir.
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Tar
  topic: keywords
subject: Tar yapımı
  topic: keywords
subject: Tar tamiri
  topic: keywords
creator: Memmedeli Mirel Memmedov
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2025-09-30
publication date: 2025-09-30
starting page: 67
ending page: 76
doi: 10.5281/zenodo.17592613

Arnavut halk müzik aletleri zanaatkârlığında geleneksel perspektifler ve yenilik: Gostivar’dan Usta Salla Shabani’nin atölyesi örneği
type: item
description: Bu çalışma, Arnavut halk müzik aletleri zanaatkârlığındaki geleneksel perspektifler ve yeniliğin analizine odaklanmakta olup, özel bir vurgu olarak Gostivar’dan usta Salla Shabani’nin atölyesini ele almaktadır. Geniş bir metodoloji yelpazesi kullanılarak, ayrıntılı görüşme, gözlem ve alandaki diğer kaynaklar dahil edilerek, müzik aleti zanaatkârlığının tarihini ve Arnavut kültürü bağlamındaki rolünü inceliyoruz. Ayrıca, bu zanaatkârlığın törenler, tarihî olaylar ve Arnavutların kültürel kimliği üzerindeki etkisini analiz ediyoruz. Bunun yanı sıra, geleneksel müzik aleti üretim tekniklerini ve bu alandaki yeniliğin, çağdaş teknolojinin rolünü de içeren etkilerini araştırmaya odaklanıyoruz. Salla Shabani’nin biyografisinin tam bir portresini oluşturarak, bu çalışmanın amacı zanaatkârlık, müzik kimliği ve Arnavut kültürünün yayılımı arasındaki bağlantıyı doğru bir şekilde anlamaktır. Özellikle, zanaatkârlığın kültürel çeşitliliğin korunmasındaki ve kültürler arası diyaloğun teşvik edilmesindeki rolünü tartışıyor, geleneksel müzik aleti yapım sanatının gelecekte de korunması ve yaygınlaştırılması için adımlar önerilebilir.
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Arnavut müzik kültürü
  topic: keywords
subject: Halk müzik aletleri
  topic: keywords
subject: Müzik yapım atölyesi
  topic: keywords
subject: Salla Shabani
  topic: keywords
subject: Zanaatkârlık
  topic: keywords
creator: Bekim Ramadani
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2025-09-30
publication date: 2025-09-30
starting page: 55
ending page: 66
doi: 10.5281/zenodo.17592580

Yaylı çalgıların bakımında kullanılan kimyasalların çalgının yapısına ve performansına etkileri
type: item
description: Bu çalışmada, yaylı çalgıların yapımında kullanılan ağaçların, üst yüzey bakım-onarımını bir laborant hassasiyetinde incelemekte ve bu incelemenin sonucunda yaylı çalgıların ömrünü uzatıp, konser salonlarında kullanım süreçlerine katkıları tartışılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, yaylı çalgıların bakım-onarımında kullanılan kimyasalların çalgının yapısına ve performansına önemli katkılar sağlamaktır. Araştırma, yaylı çalgıların bakım- onarımında ne tür kimyasallar kullanıldığını inceleyerek, bu incelemenin nasıl daha etkili bir şekilde kullanılabileceğini yaylı çalgıların yüzeyini koruyarak zarar vermeden çalgıların ömrüne ve performansına etkilerini tartışmaktadır. Literatür incelemesi ve belge analizi yöntemleri kullanılarak yürütülen çalışmada, yaylı çalgı yapımı, bakım- onarımı ve bu bakım- onarımdaki kimyasalların çalgının yüzeyini, ses tını kalitesini ve performansını doğrudan etkilediği vurgulanmaktadır. Araştırma bulguları, yüzey temizleme ve cila bakımı kimyasalların özelliklerinin ayrıntılı bir şekilde incelenmesinin, Hidrojen Peroxide (H2O2), aseton, etil alkol vs.) çalgı restorasyonunda yeni tekniklerin geliştirilmesini sağlayarak çalgının ses, tını ve yüzeyin deformasyonunu engelleyerek performansının iyileşmesine katkıda bulunabileceğini düşündürmektedir. Bu bağlamda, sanatsal değeri yüksek çalgıların bakım-onarımında kullanılan kimyasalları belirleyip uygulamasını yaparken, yağ cilasında kullanılan kimyasallar ile alkol cilasında kullanılan kimyasalları ayrı ayrı değerlendirip çalgının yüzeyini koruyarak ses tını, performansını olumlu yönde etkilerine entegre edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Çalgı revizyonu
  topic: keywords
subject: Kimyasal madde
  topic: keywords
subject: Yaylı çalgılar
  topic: keywords
creator: Zafer Güzey
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2025-03-30
publication date: 2025-03-30
starting page: 49
ending page: 54

Eskilerin Dumbul dediği Nağara çalgısının organolojik incelemesi
type: item
description: Bu makalede Azerbaycan’da yaygın olarak kullanılan müzik aletlerinden biri olan nağaradan bahsedilmektedir. Organoloji biliminden bilindiği üzere müzik aletleri ses çıkarma şekline göre dört gruba ayrılır: idiyofonlar (özsesli), aerofonlar (nefesli), membranofonlar (derili) ve kordofonlar (telli) çalgılar. Makalede belirtilmiştir ki, bu sınıflandırmayı ilk kez 20. yüzyılın başlarında Yahudi kökenli Alman ve ABD'li müzikolog, etnograf ve bale uzmanı Curt Sachs (1881–1959) ile Alman bilim insanı Erich Moritz von Hornbostel (1877–1935) bilimsel temellere dayanarak sistemleştirmiştir. Hornbostel ve Sachs’ın bu sınıflandırması dünya organoloji bilim insanları tarafından oy birliğiyle kabul edilmiştir. Sunulan bilimsel makalede belirtildiğine göre Azerbaycan’da çeşitli dönemlerde membranofon grubuna dahil edilen 30’a yakın müzik aleti kullanılmıştır. Bu aletler yapısal olarak iki gruba ayrılır: tek yüzlüler ve çift yüzlüler. Makalede vurgulanmaktadır ki, Azerbaycan vurmalı çalgıları (membranofonlar) icra tarzına göre üç şekilde seslendirilir: çubukla, elle ve bazen karma yöntemle (hem elle hem çubukla). Makale hazırlanırken Güney ve Kuzey Azerbaycan toprakları birlikte, bir bütün olarak ele alınmıştır; aksi takdirde yapılacak araştırma eksik ve tamamlanmamış görünecektir. Bu bağlamda, makalede her iki bölgede de Azerbaycan’ın kültürel hayatıyla ilgili çok sayıda maddi kanıt, bilimsel temellere dayanan tarihi, arkeolojik, etnografik, edebi ve dilbilimsel kaynaklar kullanılmıştır. Hakkında söz edilen nağara da membranofon grubuna aittir. Eski zamanlarda “dumbul” olarak adlandırılan nağara, ülkemize İslam dininin ve Arap dilinin yayılmasından sonra, birçok kelime gibi dilimize geçmiştir. Daha açık ifade etmek gerekirse, “nağara” kelimesi Arapça “nekar” kelimesinin dilimizde bozulmuş bir söyleniş biçimidir. Makalede çalgının ortaya çıkış tarihi arkeolojik kaynaklarla izlenmekte, sözcük kökeni açıklanmakta, nağaranın edebi kaynaklardaki örneklerine dikkat çekilmektedir. Daha s…
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Membranofon çalgılar
  topic: keywords
subject: Meyhana türü
  topic: keywords
subject: Nağara
  topic: keywords
subject: Nağara icracıları
  topic: keywords
subject: Nağaranın öğretimi
  topic: keywords
subject: Ritimler
  topic: keywords
subject: Tarihî kaynaklar
  topic: keywords
creator: Abbasgulu Necefzade
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2025-03-30
publication date: 2025-03-30
starting page: 27
ending page: 38

Dijital çağda Hornbostel-Sachs'ı yeniden düşünmek: sanal enstrüman tasarımında taksonomik zorluklar
type: item
description: Dijital müzik enstrümanları, doğaları gereği basit sınıflandırmalara karşı direnç göstermektedir. Magnusson (2009), bu enstrümanları akustik muadillerinden ayırırken sanal bedenleşme (virtual embodiment) kavramını ve dijital tasarımın bir tür besteleme biçimi olarak rolünü vurgulamaktadır. Zellerbach ve Roberts (2022), bu görüşü Karma Gerçeklik Müzik Enstrümanlarını (Mixed Reality Musical Instruments - MRMIs) icracı, sanal ortam ve fiziksel mekan arasındaki karmaşık etkileşimlerin ürünleri olarak çerçeveleyerek genişletmektedir. Magnusson'un (2017) önerdiği "müzikal organik" yaklaşımı gibi çalışmalar, geleneksel hiyerarşilerin ötesine geçen çok boyutlu, heterarşik bir yaklaşım sunmaktadır. Paine ve Drummond (2009), gerçek dünya performans davranışını yansıtmak için jest yakalama ve arayüz-ses eşlemesini bütünleştiren TIEM taksonomisini tanıtmaktadır. Guzmán Anaya (2023), video oyunlarındaki enstrümanları hem sanal temsilleri hem de işlevsel rolleri açısından kataloglarken, Malloch ve diğerleri (2006) insan bilgi işleme modellerini performans bağlamına göre enstrümanları sınıflandırmak için uyarlamaktadır. İncelenen modeller, dijital enstrüman tasarımında üç temel tema etrafında birleşmektedir: (1) performans bağlamının entegrasyonu, (2) etkileşim tasarımı parametrelerinin ele alınması ve (3) fiziksel ve dijital özellikleri harmanlayan hibrit sınıflandırmaların benimsenmesi. Bu katkılar, performans davranışını, etkileşim dinamiklerini ve dijital bedenleşmenin belirsiz doğasını merkeze alarak geleneksel taksonomiyi kollektif olarak yeniden kavramsallaştırmaktadır.
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Dijital enstrümanlar
  topic: keywords
subject: Epistemik araçlar
  topic: keywords
subject: Hornbostel-Sachs taksonomisi
  topic: keywords
subject: Organolojik sınıflandırma
  topic: keywords
subject: Sanal bedenleşme
  topic: keywords
creator: Seyhan Canyakan
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2025-03-30
publication date: 2025-03-30
starting page: 15
ending page: 25

Türkiye'de dijital ses arşivleme stratejileri: İbrahim Alimoğlu Müzik Müzesi örneği üzerinden metodolojik ve teknolojik analiz
type: item
description: Bu çalışma, Türkiye'deki ses arşivleme stratejilerini, dijital müzecilik paradigması içerisinde konumlandırarak incelemektedir. İbrahim Alimoğlu Müzik Müzesi örneği üzerinden gerçekleştirilen durum çalışması, konvolüsyon reverb modellemesi, çok kanallı kayıt teknikleri ve sanal çalgı modellemelerinin entegrasyonunu derinlemesine analiz etmektedir. Bu araştırma, nitel ve betimleyici bir yaklaşım benimseyerek, İbrahim Alimoğlu Müzik Müzesi'nde uygulanan ses arşivleme projesi örneğini durum çalışması yöntemiyle incelemektedir. Çalışmanın metodolojik çerçevesi, ses kayıt teknikleri, konvolüsyon modellemesi ve sanal çalgı geliştirme süreçlerinin sistematik analizi üzerine odaklanmaktadır. Durum çalışması kapsamında, İbrahim Alimoğlu Müzik Müzesi'nde bulunan 298 adet çalgının ses kayıt, edit ve mix aşamaları incelenmiştir. Çalgı kayıtlarında kullanılan mikrofonlama teknikleri, konvolüsyon yöntemiyle mekân akustiğinin modellenmesi ve çalınamayacak durumdaki tarihi çalgıların sampling yöntemiyle dijitalleştirilmesi süreçleri detaylı olarak analiz edilmiştir. Araştırma verileri, proje kapsamında üretilen 1476 adet ses dosyasının incelenmesi, kayıt süreçlerinin dokümantasyonu ve teknik ekipmanların analizi yoluyla elde edilmiştir. Araştırma sonucunda, çalgıların akustik karakteristiklerinin dijital ortamda korunmasının sadece teknik bir arşivleme işlemi olmadığını, aynı zamanda somut olmayan kültürel mirasın yaşatılması ve demokratikleştirilmesi sürecinde kritik bir rol oynadığını göstermektedir. Çalışma, mimari akustik modelleme ve sanal çalgı geliştirmenin müzecilik uygulamalarına entegrasyonuna yönelik özgün bir metodolojik çerçeve sunarak, Türkiye'nin dijital kültürel miras alanındaki yaklaşımının uluslararası örneklerden farklılaşan yönlerini analiz etmektedir. Bu çalışma sonucunda 298 çalgının dijital ses kaydını yaparak 1476 ses dosyasıyla müzenin akustik ortamını konvolüsyon yöntemiyle matematiksel olarak modelleyip çalgıların otantik ses karakteristiklerini koruma al…
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Binaural kayıt
  topic: keywords
subject: Konvolüsyon reverb
  topic: keywords
subject: Kültürel miras dijitalleştirme
  topic: keywords
subject: Müzik müzesi
  topic: keywords
subject: Sanal çalgı teknolojileri
  topic: keywords
subject: Ses arşivleme
  topic: keywords
creator: Seyhan Canyakan
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2024-09-30
publication date: 2024-09-30
starting page: 117
ending page: 126

Azerbaycan’da organoloji alanında yapılan araştırmaların incelenmesi
type: item
description: Bu çalışmada, Azerbaycanda organoloji alanında yapılan araştırmaların tarihsel gelişimi, mevcut durumu ve gelecekteki yönelimleri incelenmiştir. Organoloji, müzik aletlerinin tarihsel ve kültürel bağlamda incelenmesini sağlayarak, bu unsurların korunmasına ve gelecek nesillere aktarılmasına katkıda bulunur. Araştırmalar, geleneksel müzik aletlerinin ve uygulamalarının değerini vurgulayarak, kültürel mirasın önemini artırır. Makale Azerbaycanda organoloji bilim dalında yapılan araştırmaların gelişim aşamalarını izlemek açısından önem taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı, Azerbaycanda organoloji alanında gerçekleştirilen çalışmaların tarihsel gelişimini, mevcut durumunu ve gelecekteki yönelimlerini incelemek, organolojinin başlangıcından günümüze kadar olan evrimsel süreçleri ve önemli dönüm noktalarını ortaya koymak, bu alanda kullanılan yöntemlerin ve modellerin nasıl evrildiğini inceleyerek, alandaki metodolojik yaklaşımların çeşitliliğini değerlendirmektir. Azerbaycanda organolojinin gelişiminde hangi faktörlerin etkili olduğu, bu süreçte hangi enstrümanların öne çıktığı, müzik aletlerinin sınıflandırılması ve organoloji alanında hangi araştırmaların yapıldığı gibi sorular araştırmanın ana problemlerini oluşturur. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Azerbaycan müzik tarihinde organolojinin tarihsel gelişim sürecini anlamak ve açıklamak amacıyla veriler elde edilmiş, literatür taraması yapılmış, organoloji üzerine yazılmış akademik makaleler, kitaplar ve diğer kaynaklar incelenmiş, bu alandaki mevcut bilgi birikimi gözden geçirilmiştir. Organoloji ve müzik aletleri üzerine yazılmış temel ve güncel akademik kitaplar, müzik tarihine dair kapsamlı kaynaklar, organoloji ve enstrümanların evrimi üzerine araştırma makaleleri, konuyla ilgili yerel ve uluslararası sempozyum bildirileri doküman olarak değerlendirilmiştir. Tarihsel süreçler incelenmiş, organolojinin tarihsel gelişim aşamaları; başlangıç, gelişim, klasik, modern dönemleri belirtilmiştir.
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Azerbaycan müzik aletleri
  topic: keywords
subject: Organoloji
  topic: keywords
subject: Organoloji araştırmaları
  topic: keywords
creator: Günay Mammadova
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2025-03-30
publication date: 2025-03-30
starting page: 39
ending page: 48

Multidimensional analysis of the tar in Azerbaijani music folklore
type: item
description: The tar, as a musical instrument, is integrated with Azerbaijani music folklore. To understand the tar’s position in music folklore, a multidimensional perspective is required. The tar’s place in Azerbaijani culture should be examined from multiple angles, including notable performers and its representation in poetry and literature. This research was conducted using document analysis, one of the qualitative research methods. Accordingly, academic studies on the tar in Azerbaijan were analyzed in this study.Selected documents are A. Najafzadeh’ Methodology of Teaching Folk Instruments, Mammadov’ Works of Azerbaijani and Foreign Composers (Arranged for Tar and Piano by Aflaruz Mammadov), Mushfiq’ Excerpt from the Poem “Oxu tar”, Amirov’s “Muğamsayağı” a small fragment. I would like to summarize our discussion on the tar, one of the most significant national instruments in Azerbaijani music culture. In this scientific article, we have touched upon certain topics regarding prominent Azerbaijani musicologists such as Safiaddin Urmavi, Mir Mohsun Navvab, and Abdulqadir Maragayi. The works of classical Azerbaijani composers like Uzeyir Hajibeyov, Fikret Amirov, Gara Garayev, and others have also been elaborated upon. The research activities of several contributors from the Azerbaijan National Conservatory, such as A. Mammadov, M. Mammadov, R. Azizov, A. Najafzade, and others, have been included in this article.
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Tar
  topic: keywords
subject: Azerbaijan music folklore
  topic: keywords
subject: organology
  topic: keywords
creator: Nihad Qedirli
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2025-03-30
publication date: 2025-03-30
starting page: 1
ending page: 14

Panduri: Gürcü halk müziğinde organolojik ve kültürel bir inceleme
type: item
description: Panduri, Gürcü halk müziğinde önemli bir yere sahip olan geleneksel bir telli çalgıdır. Gürcistan’ın çok sesli müzik geleneği içinde Panduri, hem müzikal hem de kültürel açıdan derin bir öneme sahiptir. UNESCO tarafından Somut Olmayan Kültürel Miras olarak tanınan Gürcü müziği, Panduri ile zenginleşmiş ve bu enstrüman, Gürcü kimliğinin önemli bir sembolü haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, Panduri'nin tarihsel kökenlerini, yapısal özelliklerini ve Gürcü müzik eğitimindeki rolünü incelemektir. Araştırma, nitel yöntemle yürütülmüş ve betimsel araştırma türlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Literatür taraması yoluyla Panduri’nin farklı bölgelerdeki varyasyonları, yapısal özellikleri ve müzik eğitimindeki yeri araştırılmıştır. Ayrıca, çeşitli akademik kaynaklardan elde edilen verilerle Panduri’nin tarihsel gelişimi değerlendirilmiştir. Panduri’nin Gürcistan’ın farklı bölgelerinde kullanımında belirgin müzikal çeşitlilikler bulunmuştur. Kaheti’de daha küçük ve ince yapılı bir Panduri kullanılırken, Svaneti bölgesinde daha büyük ve kalın yapılı bir tür tercih edilmektedir. 1934 yılında yapılan yeniliklerle, 12 perdeli Panduri modeli geliştirilmiş ve klasik müzikte de kullanım alanı bulmuştur. Panduri, düğünler, cenaze törenleri ve dini ritüellerde önemli bir rol oynamaktadır. Araştırma, bu enstrümanın Gürcü halk müziğindeki polifonik yapıyı destekleyen önemli bir kültürel ve müzikal araç olduğunu ortaya koymuştur. Panduri, sadece bir müzik aleti değil, Gürcü kültürel kimliğinin önemli bir sembolü olarak kabul edilmektedir. Farklı bölgesel varyasyonları, Gürcistan’ın zengin kültürel çeşitliliğini yansıtmaktadır. Panduri’nin müzik eğitimindeki rolü, bu enstrümanın kültürel mirasın korunmasındaki önemini vurgulamakta ve genç nesillere aktarılmasını sağlamaktadır.
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Çok sesli müzik
  topic: keywords
subject: Geleneksel müzik aletleri
  topic: keywords
subject: Gürcü müzik kültürü
  topic: keywords
subject: Müzik eğitimi
  topic: keywords
subject: Organoloji
  topic: keywords
subject: Panduri
  topic: keywords
creator: Vural Akyüz
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2024-09-30
publication date: 2024-09-30

Dede Bağlaması’nın kültürel ve organolojik özelliklerinin incelenmesi
type: item
description: Bu çalışmada, bağlama türlerinden bir olan Dede Bağlaması’nın kültürel boyutu, yapımı ve teknik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Dede Bağlaması, Türkiye’de alevi kültüründe önemli bir unsurdur. Bu çalışma hem kültürel hem organolojik açıdan oldukça önemlidir. Araştırmada, nitel araştırma türlerinden durum çalışması ve doküman analizi kullanılmıştır. Araştırmada, uzman görüşü olarak bir Dede Bağlaması yapım ustasının görüşleri alınmıştır. Araştırma sonucunda; iki tür dede bağlamasının olduğu, birinin 3 grup telli (bu 3 telin inançsal bir karşılığının olduğu), (re-sol-la) bağlama düzeni akort sisteminde ve tekne boylarının 30 ile 42 cm aralığında olduğu, 3 grup telli dede bağlamasının ve akort sisteminin hem uzun saplı hem de kısa saplı olarak kullanılan kendi içinde iki türünün daha olduğu belirlenmiştir. Yapım aşamalarındaki kullanılan ağaç materyallerinin benzerlik gösterdiği, boyutlarında farklılıklar olduğu, kullanılan tekne formlarının genel itibariyle benzerlik gösterdiği oyma tekne, balta tekne, yarım armut tekne, yaprak tekne (dilimli tekne) ve baltaya göre daha yuvarlak formlarda hem oyma hem de yaprak tekne türlerinin kullanıldığı, kapak (ses tablosu) olarak aynı tür ağaçların kullanıldığı, kullanılan kulak (burgu) sayısının tel sayılarına göre değiştiği, buna karşılık perde sayılarının çoğunlukla aynı sayıda benzer olduğu, perde sayılarının değişiklik göstermekle birlikte genellikle benzer olduğu ve 12 perde sayısının Alevi Bektaşi inancındaki 12 imamları temsil ettiği inancının benimsendiği, ses genişliklerinin 1,5 oktav ile 2 oktavlık bir genişlikte olduğu görülmüştür. Ses (rezonans) deliklerinin bazılarında olmadığı olanlarda da açılış yeri ve sayılarının benzerlik göstermekle birlikte farklı sayı ve ölçülerde büyüklük ve küçüklükte olduğu, iki eşik türünün olduğu, cila olarak bağlama yapımında kullanılan ortak türlerin kullanıldığı görülmüştür. İlerideki araştırmalar için Dede Bağlaması’nın farklı yörelerdeki örnekleri ve farklı ustaların görü…
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Alevi müzik kültürü
  topic: keywords
subject: Bağlama
  topic: keywords
subject: Dede Bağlaması
  topic: keywords
subject: Organolojik özellikler
  topic: keywords
creator: Cevahir Karaca
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2024-09-30
publication date: 2024-09-30
starting page: 81
ending page: 96

Geleneksel Tarın modernizasyonu: ses iyileştirmeleri ve yapısal değişiklikler
type: item
description: Bu çalışma, tar ve benzeri telli müzik enstrümanlarının akustik performansını artırmak amacıyla yapılan yapısal değişikliklerin önemini ve etkilerini incelemektedir. Geleneksel müzik aletlerinin modern gereksinimlere uyarlanması, hem ses kalitesini artırmak hem de çalım kolaylığını sağlamak açısından gereklidir. Araştırmanın önemi, özellikle tar gibi enstrümanların uzun yıllardır süre gelen kullanımı sırasında karşılaşılan yapısal sorunlara çözüm bulma ihtiyacından doğmaktadır. Tarın sesinin daha uzun süreli ve dengeli olmasını sağlamak, akort sorunlarını gidermek ve yapısal kırılganlıkları ortadan kaldırmak bu çalışmanın temel hedeflerindendir. Araştırma, deneysel yöntemlere dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Tarın kolu ile çanağı arasındaki açının ayarlanabilir hale getirilmesi, tellerin akort problemlerini çözmek için kullanılan yeni mekanizmalar ve rezonatör eklenmesi gibi teknikler uygulanmış ve sonuçlar incelenmiştir. Ayrıca, zil tellerinin akorttan düşme probleminin çözümü için geliştirilmiş yenilikçi yöntemler test edilmiştir. Bu süreçte kullanılan malzemeler ve yapım teknikleri detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Araştırmanın bulguları, tarın akustik performansını artırmak için yapılan yapısal değişikliklerin ses kalitesine ve çalım kolaylığına olumlu etkilerini ortaya koymuştur. Özellikle rezonatör eklenmesi ve mekanik düzenekler aracılığıyla yapılan modifikasyonlar, enstrümanın sesini güçlendirmiş ve tellerin daha uzun süre akortta kalmasını sağlamıştır. Sonuç olarak, bu çalışma, geleneksel müzik aletlerinin modernize edilmesi ve müzikal performansı artırmaya yönelik yapısal iyileştirmelerin gerekliliğini göstermektedir. Gelecekte yapılacak çalışmalar için bu bulgular, önemli bir referans niteliğindedir.
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Akort problemleri
  topic: keywords
subject: Akustik iyileştirme
  topic: keywords
subject: Rezonans düzenlemeleri
  topic: keywords
subject: Tar enstrümanı
  topic: keywords
subject: Telli enstrümanlar
  topic: keywords
subject: Yapısal yenilikler
  topic: keywords
creator: Memmedeli Mirel Memmedov
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2024-09-30
publication date: 2024-09-30
starting page: 73
ending page: 80

Musiki Mecmuasında organolojiye ilişkin yayınlanan makalelerin sistematik analizi
type: item
description: Türk Müziği çalışmalarıyla ilgili organolojik anlamda basılmış bilimsel nitelikte kaynaklar oldukça sınırlıdır. Türk Müziği literatürü açısından döneminin çok önemli kaynaklarından biri olan Musiki Mecmuası Türkiye’nin en uzun soluklu dergisi unvanını taşıyan, musiki süreli yayınları içerisinde 59 yıl boyunca 477 sayı yayımlanmış en çok sayısı olan dergidir. Dönemin önemli süreli yayınlarından Bu çalışmada, Musiki Mecmuasının içerisinde bulunan organolojiye ilişkin sayıların incelemesi yapılmış ve içerikler betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda mecmuanın 59 yıllık süre içindeki içeriği ve yazar yorumları hakkında çıkarımlarda bulunulmuştur. Çalışmada metod olarak, Musiki Mecmûaları bilgisayar ortamına aktarılarak, konuyla ilgili nitel bir araştırma yöntemi olan literatür taraması yapılarak tanımlama, keşfetme ve ortaya çıkarma gibi kimi özel bulgulardan yararlanılarak, çoklu bakış açısı geliştirilerek doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Mecmuanın 1. sayısından 472. sayısına kadar organoloji içerikli yazılar okunarak analizleri yapılmıştır. Yapılan bu doküman analizinde organoloji içerikli 41 adet makale saptanmıştır. Bu saptama sırasında yazı içerikleri üzerine tematik analiz yapılarak sonuçlara ulaşılmıştır. Sonuç olarak yayın hayatını elli dokuz yıl sürdüren bu önemli kaynakta yer alan içerikler gerçekten günümüz organoloji çalışmaları için önemli bir kaynak olmaktadır. Mecmuada incelenen yazıların içeriklerinde, Türk müziği organolojisi’nin gelişimine ağırlık verildiği görülmüştür. Bu çalgı içerikli yazılar, dönemin organoloji açısından bilgi eksikliklerini gidermesi açısından görevini yerine getirdiği anlaşılmıştır. Türk müziği tarihinde az sayıda olan bu gibi süreli yayınların daha ayrıntılı incelenip her bir incelenen makalenin bir araştırma konusu olacağı göz ardı edilmemelidir.
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Musiki Mecmuası
  topic: keywords
subject: Organoloji makaleleri
  topic: keywords
subject: Sistematik analiz
  topic: keywords
creator: Serkan Çelik
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2024-09-30
publication date: 2024-09-30
starting page: 97
ending page: 108

Türk yaylı çalgılarından Kemane’ye analitik bir yaklaşım
type: item
description: Bu çalışmada, kemane ve kemanın Türk Halk Müziğinde kullanımı, çalgıların yapısal, tanısal benzerliklerinin karşılaştırılması ve dünya müziğindeki yeri organolojik bakış açısıyla incelenmekte ve çalgı yapımına, dünya müzikleri çeşitliliğine, farklı bir bakış kazandırılarak katkıları tartışılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, kemanenin, ülkemizin farklı bölgelerinde ve dünya müziğinde kendini kanıtlamış olan keman ile benzerlikleri, yapısı gereği, bir dünya çalgısı niteliğine kavuşan batı müziği yaylı çalgısı olan kemanın aynı kulvarda ve özellikle Türk müziğini temsilen dünya çalgıları içerisinde yer almasının gerekliliğini ve sağlayacağı katkıları ortaya koymaktır. Araştırma, kemane ile kemanın yapısal ve işlevsel benzerliklerini inceleyerek, bu bilginin çalgı yapımcılığında ve icrasında nasıl daha etkili bir şekilde kullanılabileceğini tartışmaktadır. Bu araştırmada, kemane ile kemanın Türk halk müziği ve dünya müziklerinde kullanımı, çalgıların yapısal, tanısal ve ülkemizdeki farklı bölgelerde nasıl kullanıldığı nitel araştırma desenlerinden doküman analizi yöntemi ve alan-yazın taranarak betimsel anlatımla, vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, kemane ve kemana organolojik bakış açılarının, bu adaş çalgı’ ların dünya çalgıları arasındaki eşit konuma entegre edilebilmesinin kemaneyi dünya çalgıları arasına girmesi gerekliliği sonucuna varılmıştır.
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: kabak kemane
  topic: keywords
subject: keman
  topic: keywords
subject: kemane
  topic: keywords
creator: Zafer Güzey
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2024-09-30
publication date: 2024-09-30
starting page: 61
ending page: 72
doi: 10.5281/zenodo.13763394

The human voice: an organological examination of the voice as an instrument
type: item
description: In this study, the human voice is examined from an organological perspective as a musical instrument, and the contributions of this examination to voice training processes are discussed. Throughout history, the human voice has been used as a powerful tool for expression, both on an individual and societal level, and has held a significant place in musical contexts. The research explores the structural and functional similarities between the human voice and musical instruments, discussing how this knowledge can be utilized more effectively in voice training processes. The study, conducted using literature review and document analysis methods, emphasizes that elements such as the vibration of the vocal cords, the use of resonance cavities, breath control, and timbre directly affect the quality of the voice and vocal performance. The findings of the research suggest that a detailed examination of the organological characteristics of the human voice could contribute to the optimization of vocal performance by enabling the development of new techniques in the field of voice training. In this context, it has been concluded that organological perspectives should be more widely integrated into voice training processes. This study aims to make significant contributions to the deeper understanding of the human voice as a musical instrument and to the application of this understanding in educational processes.
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Human voice
  topic: keywords
subject: Musical instrument
  topic: keywords
subject: Organology
  topic: keywords
creator: Alper Şakalar
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2024-09-30
publication date: 2024-09-30
starting page: 53
ending page: 60
doi: 10.5281/zenodo.13763383

Türkiye’de organolojiye çalgılar ve aksesuarları ile ilgili müzikte yenilik çalışmaları ekseninden bakış
type: item
description: Türkiye’de organolojinin gelişimi, bu alandaki uygulamaların gelişmesi ile yakından ilişkilidir ve çalgıların tarihi, sınıflandırması, donanım özellikleri, yapım evreleri gibi birçok araştırma alanını içermektedir. Çalışma alanı gereği tarihsel müzikoloji, müzik sosyolojisi, etnomüzikoloji ile birlikte ilerlemektedir. Günümüzde yenilik çalışmaları kapsamında müzik alanında birçok mucit, birçok buluşa imza atmaktadır. Müzik çalgısı yapımı ve tasarımı bu açıdan önemli bir alandır. Ancak daha önemlisi geliştirilen yeni müzik çalgılarının olmasıdır. Türkiye’de özellikle çalgı üzerine yapılan buluş sayısı oldukça azdır. Bu araştırma; Türkiye’de müzik alanında gerçekleştirilen ulusal/uluslararası kapsamdaki buluşları incelemek, analiz etmek ve çalgı alanında yapılan buluşların organoloji alanı içerisinde değerlendirilip değerlendirilemeyeceği konusuna açıklık getirmek amacıyla yapılmıştır. 1996 yılından itibaren müzik alanında Türk Patent ve Marka Kurumu veri tabanına kayıtlı, ulaşılabilen toplam 155 patent/faydalı model türünde (64 adet tescil, 91 adet tescil sürecinde) buluşun yer aldığı tespit edilmiştir. Elde edilen veriler sistematik analiz ile; müzik-teknoloji, müzik araç-gereci, müzik aletleri ve aksesuarları olarak üç boyutta kategorize edilerek incelenmiştir. Yapılan inceleme ve tespitler sonucunda müzik aletleri ve aksesuarları üzerine başvurulan veya gerçekleştirilen buluşların sayısının fazla olmadığı görülmüştür. Bu araştırma, çalgıların gelişim evrelerine, yenilik çalışmaları perspektifinden bakılması açısından önemlidir. Gerçekleştirilen buluşların organolojik açıdan ele alınması, müzikoloji alanına önemli derecede katkı sağlayacaktır. Yapılacak olan niteliksel çalışmalar ile çalgı buluşlarının derinlemesine incelenmesi önerilmektedir.
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Buluş
  topic: keywords
subject: Çalgı
  topic: keywords
subject: Faydalı model
  topic: keywords
subject: Türk Organoloji
  topic: keywords
subject: Patent
  topic: keywords
subject: Yenilik
  topic: keywords
creator: Günsu Yılma Şakalar
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2024-03-30
publication date: 2024-03-30
starting page: 39
ending page: 51
doi: 10.5281/zenodo.11193807

Azerbaycan halk müzik aletlerinin morfoloji ve ergoloji gelişim ilkeleri
type: item
description: Günümüzde Azerbaycan müzikolojisinde etnoorganolojinin araştırılması ve öğrenilmesi, karakteristik özelliklerinin vurgulanması büyük önem taşımaktadır. Özellikle halk müzik aletlerinin morfolojisini incelemek, bu aletlerle ilgili belirli özellikleri keşfetmek ve performans özelliklerini aydınlatmak, günümüzde bu alana olan ilgiyi artırmaktadır. Tüm alanlarda yaşanan değişiklikler, aletlerin incelenmesi için yeni bir yaklaşım gerektirmektedir. Araştırmanın asıl yeniliği, bu alanın defalarca araştırılmasına ve öğrenilmesine rağmen, halk müzik aletlerinin modern dönemdeki kullanımlarının ve müzik dünyasındaki yerlerinin ve önemlerinin araştırılması meselesidir. Bu çalışmanın amacı, Azerbaycan halk müzik aletlerinin kökenini ve oluşumunu aydınlatarak bu aletlere özgü özellikleri belirlemektir. Çalışmanın temel problemi şu şekilde belirlenmiştir: Azerbaycan halk müzik aletlerinin kökenini, oluşumunu, tarihini, etimolojisini, timbre özelliklerini ve diğer karakteristik özelliklerini belirlemek; ulusal halk müzik aletlerinin yapılarını, formlarını ve restorasyonunu aydınlatmak; halk müzik aletlerinin profesyonel müziğe dahil edilmesini ve kullanılmasını araştırmak; araştırmaya dahil edilen nefesli aletlerin ulusal müziğimizin gelişimindeki rolünü ve önemini vurgulamak. Araştırma sırasında bu alanda yapılmış araştırmalara, kitaplara ve ders materyallerine atıfta bulunulmuş, aletlerin fotoğrafları makaleye eklenerek yapıları ve formları gösterilmiştir. Araştırma, müzik aletlerinin oluşumu ve mevcut şekillerini alana kadar uzun bir süreci kapsadığını ortaya koymaktadır. Birçok halk müzik aletinin restorasyon ve geliştirme sürecinde ilk formları değişse de, bazı aletler sürekli yenilenen sosyal-toplumsal ve estetik taleplere cevap veremediğinden zamanla kullanımdan çıkmış ve yenileriyle değiştirilmiştir. Devamlı gelişen performans sanatı ifade araçlarının yenilenmiş şekilde şekillenmesi gerekliliğini yaratmaktadır. Öyle ki, halk müzik aletleri ilk morfolojilerinden uzaklaşarak…
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Azerbaycan müziği
  topic: keywords
subject: Kemençe
  topic: keywords
subject: Müzik aletleri
  topic: keywords
subject: Tar
  topic: keywords
subject: Ud
  topic: keywords
creator: Sevda Hüseynova
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2024-03-30
publication date: 2024-03-30
starting page: 29
ending page: 38
doi: 10.5281/zenodo.11193877

Azerbaycan Milli Konservatuvarının bilimsel araştırma laboratuvarında çalışılan ulusal müzik araçlarının incelenmesi
type: item
description: Azerbaycan Milli Konservatuvarı'ndaki "Milli Müzik Enstrümanı İyileştirme Laboratuvarındaki restorasyon ve iyileştirme çalışmaları ile birlikte birçok ulusal müzik enstrümanı da oluşturulmuştur. Yeni oluşturulan müzik enstrümanları, Azerbaycan halk müziği orkestrasını, Avrupa senfonik orkestrasındaki 7 oktavlık aralığa taşıma sorununu çözmeye ışık tutuyor. Sunulan makalede, yeni geliştirilmiş ve restore edilmiş birkaç müzik enstrümanı hakkında bilgi verilmektedir. Enstrümanlar, bilimsel araştırma laboratuvarında restore edilmiştir. Unutulmuş müzik enstrümanlarına yeniden hayat vermek, Azerbaycan müzik kültürüne bir katkıdır. Bu konuda yorulmadan çalışıyoruz ve pratik işlerle birlikte teorik sorunları da çözmeye çalışıyoruz. Böylece okuyucunun kullanımına sunulan bu yeni bilimsel makalede, unutulmuş müzik enstrümanlarının restorasyonu, geliştirilmesi ve yenilenmesi konularını ele alıyoruz. Makalede müzik enstrümanlarının illüstrasyonları yer alıyor. Geliştirilen yeni müzik enstrümanlarının ses aralığı, boyutları ve perde özellikleri sunulan makalede yer almaktadır.
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Azerbaycan Milli Konservatuvarı
  topic: keywords
subject: Orkestra
  topic: keywords
subject: Ölçü sistemi
  topic: keywords
subject: Ses aralığı
  topic: keywords
subject: Yeni müzik aletleri
  topic: keywords
creator: Memmedeli Mirel Memmedov
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2024-03-30
publication date: 2024-03-30
starting page: 19
ending page: 27
doi: 10.5281/zenodo.11193759

Türk müziği çalgılarından Bağlama ailesine analitik bir bakış
type: item
description: Türk Halk Müziği çalgılarımızdan olan bağlama çalgısının her biri değişik adlarla anılan geniş bir ailesi olması, müziğimizdeki çalgısal boyutun aynı ailede farklı adlarla anılmasının kargaşa oluşturması görüntüsünü değişik bir bakışla ele almanın yararlı olacağı düşünülmektedir. Bu çalışmada bağlama ailesini yapısal ve kuramsal olarak ele alıp analitik bir inceleme ile günümüz Türk halk müziğine gönül veren yeni nesil kuşaklara çalgı ailelerinin değişik adlarla anılmasına farklı bir bakış getirmek amaçlanmıştır. Bağlama ailesi gibi, aynı yapıda çok adlı aile bireylerine sahip olan ney çalgısı da örneklenirken, bağlamanın yalnız boyu ile değil, yöresel olarak da farklı adlar aldığı görülmüştür. Doküman analizi ile yapılan bu çalışma, bağlama ailesi ile sınırlandırılmıştır
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Bağlama
  topic: keywords
subject: Bağlama Ailesi
  topic: keywords
subject: Bağlama ailesi çalgıları
  topic: keywords
creator: Mehmet Alan
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2024-03-30
publication date: 2024-03-30
starting page: 11
ending page: 17
doi: 10.5281/zenodo.11193738

Nasiruddin Tusi'nin icadı Mehter düdüğü (Kelenay) çalgısı
type: item
description: Bu makalede Azerbaycan'ın milli üflemeli çalgılarından bir olan Mehter düdüğü (Kelenay) incelenmeyi amaçladım. Azerbaycan topraklarında eski çağlardan günümüze kadar kırktan fazla farklı üflemeli çalgının kullanıldığı bilinmektedir. Bu çalgıların bir kısmının unutulduğu, bir kısmının günümüze kadar geldiği, bir kısmının ise modern çağımızda ergolog-bilim adamları ve restoratörler tarafından yapılmıştır. Mehter düdüğü de (daha sonra kelenay olarak anılacaktır) böyle bir çalgıdır. Evimde 80'den fazla çalgıdan oluşan kişisel bir koleksiyonum var ve bunların arasında mehter düdüğü özel bir yere sahiptir. Mehter düdüğü veya kelenay olarak adlandırılan müzik aleti, farklı adlandırılsa da esasen aynı çalgı olduğu belirtiliyor. Makalede bu çalgının ortaya çıkış tarihi, etimolojisi, edebi kaynakları, morfolojisi ve tanınmış icracıları verilmektedir. Mehter düdüğü, XIII. yüzyılda yaşayan Azerbaycan'ın klasik şairi Hoca Nasuriddin Tusi tarafından icat edilmiştir. Türk bilgini Evliya Çelebi, XVII. yüzyılda yazdığı “Seyahatname" adlı eserinde bu konuda bilgi vermiş, İngiliz müzikolog Henry George Farmer (1882-1966) ve bilim adamı Süreyya Agayeva da bu kaynaktan yararlanmışlardır. Ama bu makalede ilk kez bu araçlar kapsamlı bir araştırmaya konu oluyor. Mehter düdüğü yani kelenay çalgısı hakkında ileride daha fazla çalışmaların yapılmasını öneririm.
subject: Araştırma Makalesi
  topic: section
subject: Kitab-i Dede Korkut
  topic: keywords
subject: Mehter düdüğü
  topic: keywords
subject: Nasiruddin Tusi
  topic: keywords
subject: Organoloji
  topic: keywords
subject: Ulusal üflemeli çalgılar
  topic: keywords
creator: Abbasgulu Necefzade
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Türk Organoloji Dergisi https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
date: 2024-03-30
publication date: 2024-03-30
starting page: 1
ending page: 9
doi: 10.5281/zenodo.11193720